برای بسیاری از دانشجویان بین‌المللی، انتخاب کانادا فقط به دریافت پذیرش دانشگاه محدود نمی‌شود. بخش مهمی از برنامه‌ریزی آنها به این سؤال مربوط است که بعد از فارغ‌التحصیلی در کانادا چه گزینه‌هایی برای کار و دریافت اقامت دائم وجود دارد؟
در شرایط فعلی، یکی از مسیرهای مهم برای برخی فارغ‌التحصیلان بین‌المللی این است که پس از پایان تحصیل، در صورت واجد شرایط بودن، مجوز کار پس از تحصیل دریافت کنند، سابقه کار کانادایی به دست آورند و سپس شرایط خود را برای برنامه‌های اقامت دائم مانند Canadian Experience Class (CEC) یا سایر مسیرهای مهاجرتی بررسی کنند.
با این حال، دریافت اقامت دائم پس از تحصیل خودکار یا تضمین‌شده نیست و شرایط هر متقاضی باید بر اساس قوانین و برنامه مهاجرتی مربوطه بررسی شود.
مسیر کلی اقامت کانادا پس از تحصیل
مسیر بسیاری از دانشجویان بین‌المللی می‌تواند به شکل زیر باشد:
تحصیل در کانادا → فارغ‌التحصیلی → PGWP در صورت واجد شرایط بودن → کسب سابقه کار واجد شرایط → بررسی برنامه‌های مهاجرتی → درخواست اقامت دائم
البته همه دانشجویان دقیقاً از یک مسیر استفاده نمی‌کنند. برخی افراد ممکن است از طریق برنامه‌های استانی، برنامه‌های منطقه‌ای یا سایر مسیرهای اقتصادی واجد شرایط اقدام شوند.
بنابراین بهتر است از زمان انتخاب دانشگاه و رشته، شرایط بعد از فارغ‌التحصیلی نیز در برنامه‌ریزی تحصیلی در نظر گرفته شود.
PGWP چیست؟
Post-Graduation Work Permit یا PGWP مجوز کاری است که در شرایط تعیین‌شده به برخی فارغ‌التحصیلان مؤسسات آموزشی واجد شرایط کانادا اجازه می‌دهد پس از پایان تحصیل در کانادا کار کنند.
برای دریافت PGWP، داشتن صرفاً پذیرش یا تحصیل در هر دانشگاه و هر برنامه‌ای کافی نیست. مؤسسه و برنامه تحصیلی باید شرایط لازم را داشته باشند و متقاضی نیز باید سایر الزامات IRCC را رعایت کند.
طبق مقررات فعلی، یکی از شرایط عمومی این است که متقاضی برنامه‌ای واجد شرایط را در یک مؤسسه آموزشی واجد شرایط به پایان رسانده باشد و حداقل مدت لازم تحصیل را داشته باشد. همچنین درخواست PGWP باید در مهلت تعیین‌شده پس از تأیید پایان تحصیل ارائه شود.
شرایط زبان برای PGWP
قوانین PGWP در سال‌های اخیر تغییر کرده‌اند.
طبق مقررات فعلی، فارغ‌التحصیلان مقاطع کارشناسی، ارشد و دکتری برای PGWP باید حداقل سطح CLB 7 در زبان انگلیسی یا NCLC 7 در زبان فرانسه در هر چهار مهارت را اثبات کنند.
برای فارغ‌التحصیلان این سه مقطع، در مقررات فعلی شرط رشته تحصیلی مربوط به PGWP وجود ندارد.
البته شرایط PGWP می‌تواند بر اساس زمان درخواست، نوع برنامه و سایر عوامل متفاوت باشد؛ بنابراین بررسی مقررات در زمان درخواست اهمیت دارد.
مدت PGWP چقدر است؟
مدت اعتبار PGWP به عوامل مختلفی از جمله طول و نوع برنامه تحصیلی بستگی دارد.
به همین دلیل، نمی‌توان یک مدت ثابت را برای تمام فارغ‌التحصیلان اعلام کرد.
متقاضی باید پیش از انتخاب برنامه تحصیلی، شرایط همان برنامه را از نظر واجد شرایط بودن برای PGWP بررسی کند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا انتخاب یک برنامه تحصیلی که واجد شرایط PGWP نباشد، می‌تواند برنامه فرد برای کار پس از تحصیل را تحت تأثیر قرار دهد. IRCC نیز تأکید می‌کند که برخی برنامه‌ها و مؤسسات آموزشی واجد شرایط PGWP نیستند.
بعد از دریافت PGWP چه اتفاقی می‌افتد؟
دریافت PGWP به دانشجو امکان می‌دهد در صورت رعایت شرایط مجوز کار، وارد بازار کار کانادا شود.
در این مرحله، نوع شغل و سابقه کاری اهمیت پیدا می‌کند؛ زیرا برخی برنامه‌های اقامت دائم اقتصادی به سابقه کار واجد شرایط نیاز دارند.
بنابراین برای دانشجویی که از ابتدا هدف بلندمدت او اقامت دائم است، انتخاب رشته، محل تحصیل، مهارت‌های زبانی و برنامه‌ریزی برای ورود به بازار کار می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
Canadian Experience Class چیست؟
یکی از برنامه‌های مهم برای افرادی که سابقه کار کانادایی دارند، Canadian Experience Class یا CEC است.
طبق اطلاعات فعلی IRCC، یک فارغ‌التحصیل بین‌المللی ممکن است در صورت داشتن شرایط لازم برای CEC واجد شرایط باشد.
از جمله شرایط فعلی CEC، داشتن حداقل ۱۲ ماه سابقه کار تمام‌وقت یا معادل آن به‌صورت پاره‌وقت در کانادا در یک شغل واجد شرایط طی سه سال پیش از درخواست است.
این سابقه کار باید پس از فارغ‌التحصیلی و در شرایط قانونی کسب شده باشد و سابقه کاری که فرد در زمان دانشجویی داشته، برای این شرط قابل محاسبه نیست.
نقش زبان در اقامت دائم کانادا
زبان یکی از عوامل مهم در بسیاری از مسیرهای مهاجرت اقتصادی کانادا است.
برای CEC، متقاضی باید حداقل سطح زبان مورد نیاز شغل خود را در هر چهار مهارت داشته باشد. سطح مورد نیاز بر اساس طبقه‌بندی شغلی متفاوت است.
از طرف دیگر، نمره زبان می‌تواند در سیستم Express Entry نیز بر امتیاز متقاضی تأثیر داشته باشد.
به همین دلیل، بهتر است دانشجو از دوران تحصیل روی تقویت زبان انگلیسی یا فرانسوی خود نیز برنامه‌ریزی کند.
Express Entry چیست؟
Express Entry یک سیستم مدیریت درخواست برای برخی برنامه‌های مهاجرت اقتصادی کانادا است.
برای افرادی که واجد شرایط یکی از برنامه‌های مرتبط هستند، ایجاد پروفایل Express Entry می‌تواند نخستین مرحله ورود به این سیستم باشد.
متقاضیان بر اساس معیارهای مشخص در استخر Express Entry قرار می‌گیرند و در صورت دریافت دعوت‌نامه، می‌توانند برای اقامت دائم اقدام کنند.
نکته مهم این است که ایجاد پروفایل Express Entry به معنی تضمین دریافت دعوت‌نامه یا اقامت دائم نیست. IRCC نیز تأکید می‌کند که دعوت‌نامه بر اساس امتیاز و رتبه متقاضی در سیستم Comprehensive Ranking System یا CRS صادر می‌شود.
آیا تحصیل در کانادا تضمین اقامت دائم است؟
خیر.
تحصیل در کانادا می‌تواند زمینه‌ای برای ورود به مسیرهای کاری و مهاجرتی ایجاد کند، اما هیچ‌کس صرفاً به دلیل تحصیل در کانادا به‌صورت خودکار اقامت دائم دریافت نمی‌کند.
پس از فارغ‌التحصیلی، شرایط فرد باید با الزامات برنامه مهاجرتی مورد نظر مطابقت داشته باشد.
عواملی مانند:
سن
تحصیلات
سابقه کار
نوع و سطح شغل
سابقه کار کانادایی
زبان انگلیسی یا فرانسوی
استان محل زندگی
پیشنهاد شغلی در برخی مسیرها
شرایط برنامه مهاجرتی
می‌توانند در مسیر اقامت دائم نقش داشته باشند.
نقش برنامه‌های استانی در اقامت دائم
Provincial Nominee Programs یا PNP یکی دیگر از مسیرهای مهم مهاجرت اقتصادی کانادا هستند.
استان‌ها و مناطق کانادا می‌توانند بر اساس نیازهای بازار کار خود، متقاضیان واجد شرایط را برای اقامت دائم نامزد کنند.
به همین دلیل، شرایط استان‌ها با یکدیگر یکسان نیست و ممکن است یک استان برای یک گروه شغلی یا تحصیلی شرایط متفاوتی نسبت به استان دیگر داشته باشد.
دولت کانادا در برنامه مهاجرتی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ نیز بر نقش برنامه‌های استانی در تأمین نیازهای بازار کار مناطق مختلف تأکید کرده است.
آیا انتخاب رشته برای اقامت دائم اهمیت دارد؟
انتخاب رشته تحصیلی به‌تنهایی اقامت دائم را تضمین نمی‌کند، اما می‌تواند در برنامه‌ریزی مسیر آینده اهمیت داشته باشد.
برای مثال، دانشجو باید علاوه بر علاقه و توانایی علمی خود، بازار کار، فرصت‌های شغلی مرتبط و شرایط مهاجرتی برنامه مورد نظر را نیز بررسی کند.
به همین دلیل، انتخاب دانشگاه و رشته بهتر است با نگاه بلندمدت انجام شود.
وضعیت فعلی مهاجرت کانادا در سال ۲۰۲۶
کانادا در سال‌های اخیر سیاست‌های مربوط به دانشجویان و نیروی کار موقت را تغییر داده است.
در برنامه سطوح مهاجرتی ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸، دولت کانادا هدف ورود دانشجویان جدید را برای سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵۵ هزار نفر و برای سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ هر کدام ۱۵۰ هزار نفر تعیین کرده است.
در همین برنامه، تعداد کل پذیرش اقامت دائم سالانه ۳۸۰ هزار نفر تعیین شده و سهم مهاجرت اقتصادی در سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ به ۶۴ درصد رسیده است.
این ارقام نشان می‌دهد که سیاست مهاجرتی کانادا در حال تمرکز بیشتر بر نیازهای بازار کار و مهاجرت اقتصادی است.
بنابراین، برای دانشجویان بین‌المللی، برنامه‌ریزی از مرحله انتخاب رشته تا ورود به بازار کار اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
آیا دانشجویان ارشد و دکتری شرایط متفاوتی دارند؟
بله، شرایط دانشجویان تحصیلات تکمیلی در برخی بخش‌ها با سایر دانشجویان متفاوت است.
برای مثال، طبق مقررات فعلی، فارغ‌التحصیلان ارشد و دکتری در شرایط واجد شرایط بودن برای PGWP از شرط رشته تحصیلی مربوط به PGWP معاف هستند، اما الزامات زبان همچنان وجود دارد.
همچنین برخی برنامه‌های ارشد و دکتری دانشگاه‌های دولتی از PAL/TAL معاف هستند که موضوع آن در مرحله دریافت Study Permit باید بر اساس مقررات زمان درخواست بررسی شود.
به همین دلیل، متقاضیان تحصیلات تکمیلی باید شرایط دانشگاه، برنامه تحصیلی و قوانین مهاجرتی را همزمان بررسی کنند.
آیا اقامت دائم بعد از تحصیل برای همه استان‌ها یکسان است؟
خیر.
مسیرهای مهاجرتی استانی و شرایط آنها متفاوت است. علاوه بر این، برخی برنامه‌های فدرال مانند CEC شرایط خاص خود را دارند.
بنابراین انتخاب شهر و استان محل تحصیل می‌تواند بخشی از برنامه‌ریزی بلندمدت متقاضی باشد.
این موضوع به‌خصوص برای افرادی اهمیت دارد که قصد دارند پس از فارغ‌التحصیلی وارد بازار کار شوند و از مسیرهای استانی یا منطقه‌ای استفاده کنند.
بهترین زمان برای برنامه‌ریزی اقامت بعد از تحصیل
برنامه‌ریزی برای اقامت دائم بهتر است از قبل از انتخاب دانشگاه و رشته آغاز شود.
این به معنی اقدام برای اقامت دائم از همان ابتدا نیست؛ بلکه یعنی متقاضی از ابتدا بداند:
برنامه تحصیلی او واجد شرایط PGWP هست یا خیر.
چه مهارت‌های زبانی نیاز دارد.
بازار کار مرتبط با رشته او چگونه است.
پس از فارغ‌التحصیلی چه نوع سابقه کاری می‌تواند به دست آورد.
چه برنامه‌های فدرال یا استانی ممکن است برای شرایط او مناسب باشند.
این نوع برنامه‌ریزی می‌تواند از انتخاب‌های اشتباه در آینده جلوگیری کند.
خدمات اندیشه تحصیل آریا برای متقاضیان کانادا
مؤسسه اندیشه تحصیل آریا با مجوز رسمی اعزام دانشجو، در زمینه مشاوره و پیگیری مسیر تحصیل در کانادا فعالیت می‌کند.
خدمات موسسه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
بررسی سوابق تحصیلی
انتخاب رشته و دانشگاه
بررسی برنامه‌های ارشد و دکتری
بررسی شرایط پذیرش
بررسی فرصت‌های فاند و بورسیه
بررسی شرایط برنامه تحصیلی از نظر PGWP
آماده‌سازی مدارک اپلای
بررسی رزومه و انگیزه‌نامه
راهنمایی برای مکاتبه با استادان در برنامه‌های پژوهش‌محور
پیگیری پذیرش دانشگاه
راهنمایی برای آماده‌سازی پرونده Study Permit
توجه: شرایط اقامت دائم، قوانین PGWP و برنامه‌های مهاجرتی ممکن است تغییر کنند. بنابراین تصمیم‌گیری درباره مهاجرت و اقامت باید بر اساس قوانین رسمی و شرایط متقاضی در زمان اقدام انجام شود.
سؤالات متداول درباره اقامت کانادا پس از تحصیل
آیا بعد از تحصیل در کانادا اقامت دائم می‌گیریم؟
خیر. تحصیل در کانادا به‌تنهایی موجب دریافت اقامت دائم نمی‌شود. فارغ‌التحصیل باید شرایط یکی از برنامه‌های اقامت دائم را داشته باشد.
آیا بعد از فارغ‌التحصیلی می‌توان در کانادا کار کرد؟
در صورت واجد شرایط بودن، ممکن است امکان دریافت PGWP و کار پس از تحصیل وجود داشته باشد. واجد شرایط بودن به نوع مؤسسه، برنامه تحصیلی، مدت تحصیل و سایر الزامات بستگی دارد.
برای اقامت کانادا بعد از تحصیل چند ماه سابقه کار لازم است؟
برای Canadian Experience Class، طبق مقررات فعلی، حداقل ۱۲ ماه سابقه کار واجد شرایط در کانادا طی سه سال قبل از درخواست لازم است. سابقه کار باید پس از فارغ‌التحصیلی و در شرایط قانونی کسب شده باشد.
آیا کار دانشجویی در زمان تحصیل برای CEC حساب می‌شود؟
خیر. طبق اطلاعات فعلی IRCC، سابقه کاری که فرد در زمان دانشجویی به دست آورده باشد برای شرط سابقه کار CEC قابل محاسبه نیست.
آیا ارشد کانادا برای گرفتن اقامت دائم مناسب است؟
ارشد می‌تواند یکی از مسیرهای تحصیلی برای ورود به بازار کار کانادا و سپس بررسی مسیرهای اقامت دائم باشد، اما نتیجه به شرایط فرد، سابقه کار، زبان و برنامه مهاجرتی انتخاب‌شده بستگی دارد.
آیا دکتری کانادا می‌تواند به اقامت دائم منجر شود؟
دکتری نیز می‌تواند زمینه ورود به مسیرهای کاری و اقتصادی مهاجرت را فراهم کند، اما اقامت دائم خودکار نیست و فرد باید شرایط برنامه مهاجرتی مورد نظر را داشته باشد.
آیا انتخاب استان در مسیر اقامت دائم مهم است؟
بله. شرایط برنامه‌های استانی با یکدیگر متفاوت است و برخی استان‌ها بر اساس نیاز بازار کار خود برنامه‌های مشخصی دارند.
آیا داشتن مدرک زبان قوی اهمیت دارد؟
بله. زبان در بسیاری از مسیرهای مهاجرت اقتصادی اهمیت دارد و می‌تواند در واجد شرایط بودن یا امتیاز متقاضی نقش داشته باشد.
آیا Express Entry اقامت دائم را تضمین می‌کند؟
خیر. ایجاد پروفایل Express Entry به معنی دریافت دعوت‌نامه یا اقامت دائم نیست. متقاضیان بر اساس سیستم امتیازدهی و رتبه‌بندی بررسی می‌شوند.
آیا قوانین اقامت بعد از تحصیل در کانادا ممکن است تغییر کند؟
بله. قوانین مهاجرتی کانادا تغییر می‌کنند. به همین دلیل، شرایط باید در زمان اقدام مجدداً از منابع رسمی بررسی شود.
جمع‌بندی
برای دانشجویان بین‌المللی، مسیر تحصیل → کار پس از تحصیل → کسب سابقه کار واجد شرایط → بررسی برنامه‌های اقامت دائم یکی از مسیرهای قابل بررسی برای ماندن در کانادا است.
با این حال، هیچ مسیر واحدی برای همه دانشجویان وجود ندارد. رشته تحصیلی، دانشگاه، استان، سطح زبان، سن، سابقه کاری و شرایط بازار کار می‌توانند در انتخاب مسیر مناسب نقش داشته باشند.
به همین دلیل، اگر هدف شما از تحصیل در کانادا فقط دریافت مدرک نیست و آینده شغلی و امکان اقامت دائم نیز برایتان اهمیت دارد، بهتر است مسیر تحصیلی خود را از ابتدا با نگاه بلندمدت انتخاب کنید.
اندیشه تحصیل آریا با مجوز رسمی اعزام دانشجو، آماده بررسی شرایط تحصیلی متقاضیان و کمک به انتخاب مسیر مناسب برای تحصیل در کانادا است.
