رشته مهندسی اُپتیک

• معرفی رشته مهندسی اُپتیک

• بازار کار رشته مهندسی اپتیک و لیزر 

• دروس دانشگاهی رشته مهندسی اپتیک

• نیروهای متخصص در این دوره چه کار هایی انجام می‌دهند

• مراکز اشتغال به کار نیروهای متخصص این رشته 

• توانایی های لازم برای ورود به رشته مهندسی اپتیک

• معرفی گرایش های رشته مهندسی اپتیک در مقطع کارشناسی ارشد

• گرایش اپتوالکترونیک

• دروس تخصصی گرایش اپتوالکترنیک در مقطع کارشناسی ارشد

• گرایش لیزر

• دروس تخصصی گرایش لیزر در مقطع کارشناسی ارشد

• وظایف کاری مهندسان اپتیک و لیزر

⭕️معرفی رشته مهندسی اُپتیک:

✅ رشته مهندسی اپتیک و لیزر که شامل خواص نور و نحوه تعامل آن با ماده است شاخه‌ای از فیزیک می باشد. مهندسان اپتیک طریقه تولید، انتقال، شناسایی و اندازه‌گیری نور را برای تعیین راه‌های استفاده از آن و ساختن دستگا هایی با استفاده از فناوری نوری مطالعه می‌کنند.
رشته مهندسی اپتیک و لیزر در بسیاری از صنایع کاربرد دارد. برای مثال، در صنعت الکترونیک، سیستم‌های نوری برای ارتباطات دیجیتال، تصویربرداری، اندازه‌گیری و کنترل کیفیت استفاده می‌شوند. پزشکان  از لیزر برای جراحی و درمان بیماری‌ها استفاده می کنند. همچنین در علوم نظامی و امنیتی، تکنولوژی لیزر برای سیستم‌های تشخیصی، ارتباطات رادیویی و رصد فضایی کاربرد دارد.

🛑 دوره کارشناسی مهندسی اپتیک و لیزر به منظور آموزش مبانی علمی اپتیک و کاربرد آن در تجهیزات اپتیکی، اپتوالکترونیکی و لیزری تدوین می شود. در فناوری پیشرفته و به‌ویژه در صنایع دفاعی، تولید، انتشار و به کارگیری نور، آشکارسازی آن در نواحی مختلف بینایی و برهم‌کنش نور با ماده مسائل مهم به شمار می‌آیند. در این راستا نیاز به متخصصانی که بتوانند همکاری لازم را در طراحی و محاسبات ساخت و نگهداری تجهیزات اپتیکی، اپتوالکترونیکی و لیزری به عهده گیرند، به شدت احساس می‌شود.

⭕️بازار کار رشته مهندسی اپتیک و لیزر 

✅رشته مهندسی اپتیک و لیزر یکی از رشته‌های مهم و پرکاربرد در صنایع پیشرفته بوده و در بسیاری از زمینه‌های مختلف کاربرد دارد. بنابراین، فارغ‌التحصیلان این رشته بازار کار خوبی دارند و می‌توانند در بسیاری از شرکت‌ها و صنایع مختلف به عنوان مهندس اپتیک و لیزر کار کنند.
مهندسین اپتیک و لیزر می‌توانند در صنایعی همچون الکترونیک، پزشکی، نظامی، خودروسازی، فضایی، ارتباطات، نورپردازی و … فعالیت کنند. در صنعت الکترونیک، مهندسین اپتیک و لیزر برای توسعه و بهینه‌سازی سیستم‌های نوری، تولید و کاربرد لیزر و اپتیک هندسی، به کار گرفته می‌شوند.

⭕️دروس دانشگاهی رشته مهندسی اپتیک:

۱ آزمایشگاه اپتیک موجی
۲ آزمایشگاه اپتیک هندسی
۳ آزمایشگاه الکترونیک ۱
۴ آزمایشگاه الکترونیک ۲
۵ آزمایشگاه تکنیک خلاء
۶ آزمایشگاه شیمی عمومی
۷ آزمایشگاه طراحی رایانه‌ای لایه نازک
۸ آزمایشگاه فیزیک ۱
۹ آزمایشگاه فیزیک ۲
۱۰ آزمایشگاه لیزر ۱
۱۱ آزمایشگاه لیزر ۲
۱۲ آزمایشگاه منابع تغذیه لیزر
۱۳ آمار و احتمال در اپتیک
۱۴ اپتوالکترونیک
۱۵ اپتیک غیرخطی ۱
۱۶ اپتیک فوریه
۱۷ اپتیک لایه‌های نازک
۱۸ اپتیک موجی
۱۹ اپتیک هندسی
۲۰ اسپکتروسکوپی لیزری
۲۱ اصول طراحی دستگاههای اپتیکی
۲۲ الکترومغناطیس ۱
۲۳ الکترومغناطیس ۲
۲۴ الکترونیک ۱
۲۵ الکترونیک ۲
۲۶ انقلاب اسلامی و ریشه‌های ان
۲۷ ایمنی لیزر
۲۸ پردازش نوری علائم و تصاویر
۲۹ پروژه
۳۰ تاریخ اسلام
۳۱ تداخل سنجی
۳۲ تربیت بدنی ۲
۳۳ تکنیک خلاء
۳۴ چشمه‌ها و آشکارسازها
۳۵ روشهای ریاضی در اپتیک
۳۶ ریاضی عمومی ۱
۳۷ ریاضی عمومی ۲
۳۸ ریاضی مهندسی
۳۹ زبان تخصصی
۴۰ زبان خارجی
۴۱ شناخت سیستمهای اپتومکانیکی
۴۲ شیمی عمومی ۱
۴۳ طراحی و ساخت لایه‌های نازک اپتیکی
۴۴ فارسی
۴۵ فن‌آوری ساخت قطعات اپتیکی
۴۶ فیزیک ۱
۴۷ فیزیک ۲
۴۸ فیزیک قطعات نیمه رسانا
۴۹ فیزیک مدرن
۵۰ فیزیک و فن‌آوری مادون قرمز
۵۱ لیزر ۱
۵۲ لیزر ۲
۵۳ لیزرهای حالت جامد
۵۴ لیزرهای قدرت
۵۵ لیزرهای گازی
۵۶ متون اسلامی
۵۷ محاسبات عددی
۵۸ مدارهای مجتمع نوری
۵۹ معادلات دیفرانسیل
۶۰ معارف اسلامی ۲
۶۱ منابع تغذیه لیزر ۱
۶۲ موج
۶۳ مکانیک کوانتومی مواد و قطعات اپتیکی
۶۴ نقشه کشی صنعتی ۱
۶۵ کارآموزی
۶۶ کاربرد رایانه در اپتیک و لیزر
۶۷ کارگاه طرحی رایانه‌ای دستگاه‌های اپتیکی
۶۸ کنترل کیفیت در فن‌آوری اپتیکی

⭕️نیرو های متخصص در این دوره چه کار هایی انجام می‌دهند؟

✅طراحی تجهیزات اپتیکی، لیزری و اپتوالکترونیکی
✅نگهداری، تنظیم و تعمیر دستگاه‌های اپتیکی و لیزری
✅بازرسی فنی، عیب‌یابی، نصب و مدرج‌سازی تجهیزات اپتیکی و لیزری
شناخت، راه‌اندازی و به کارگیری و ساخت توسعه سیستم‌های دارای تجهیزات اپتیکی و لیزری
✅کنترل کیفیت به روش اپتیکی و لیزری

✅رفع نیازهای تخصصی صنایع، حل مشکلات فنی و کمک به بهینه‌سازی فرایندهای تولید

✅همکاری در پروژه‌های تحقیقاتی، صنعتی و تولیدی در زمینه‌های فوق
✅احراز و انتقال فناوری‌های نوین

⭕️نیروهای متخصص این رشته در کجاها مشغول به کار می شوند؟

✅فعالیت در صنایع اپتیکی، مخابرات ، لیزری و الکترونیکی
✅فعالیت در حوزهٔ مخابرات نوری
✅فعالیت در حوزهٔ تشخیص و درمان‌های پزشکی مبتنی بر نور
✅فعالیت در امور دفاعی وابسته به نور و لیزر
✅فعالیت مرتبط با نور، اپتیک و لیزر در حوزه‌های هنری مختلف
✅فعالیت در حوزه‌های خدماتی و سرگرمی مرتبط با نور و تجهیزات لیزری
پذیرش مسئولیت‌های فنی در صنایع اپتیکی و لیزری
✅فعالیت در واحدهای تحقیق و توسعهٔ کارخانجات مرتبط با اپتیک و لیزر

⭕️توانایی های لازم برای ورود به رشته مهندسی اپتیک:

✅مهندسان اپتیک برای کار در این رشته مهندسی نوظهور به مهارت زیادی در درس های ریاضی و فیزیک، همراه با مهارت های حل مسئله نیاز دارند. آنها همچنین باید نسبت به یک یا چند ابزار طراحی / آنالیز نوری مانند Zemax یا Trace Pro به خوبی تسلط داشته و بتوانند از تجهیزات علمی مختلفی از جمله کالری سنج، طیف سنج استفاده کنند. کار با برخی از این تجهیزات همچنین به مهارت دستی خوبی نیاز دارد. مهندسان نوری دانش خود را در مورد اپتیک با سایر مفاهیم مهندسی مانند مهندسی مکانیک، مهندسی برق و مهندسی کامپیوتر ترکیب می کنند تا برنامه ها و ساخت دستگاه ها را با استفاده از فناوری نوری تعیین کنند.

⭕️معرفی گرایش های رشته مهندسی اپتیک در مقطع کارشناسی ارشد:

✅بر اساس دفترچه کارشناسی ارشد ناپیوسته سال 1400، این رشته از گرایش های رشته فیزیک و دکتری پیوسته فیزیک از زیر مجموعه های فیزیک با کد 1205 است، که خود آن دارای زیر شاخه ای نیست. همچنین در دفترچه ای مجموعه ای با نام فوتونیک با کد 1206 به صورت شناور ارائه می شود که دارای 2 رشته فتونیک ( بدون گرایش) و مهندسی الکترواپتیک (گرایش لیزر، گرایش اپتوالکترونیک) است. فارغ التحصیلان این رشته در صورت تمایل می توانند در این مجموعه هم شرکت کنند.

⭕️گرایش اپتوالکترونیک:

✅این گرایش در ساخت بسیاری از بخش های نوری زمینه های ارتباطات از راه دور، خدمات نظامی، تجیهزات پزشکی، سیستم های کنترل دسترسی خودکار کاربرد دارد. در ساخت دستگاه های نوری مانند چراغ راهنمایی، لیزر آبی، سلول های خورشیدی، ارتباط از راه دور، فیبر نوری، دیودهای عکس ازمهندسین این گرایش کمک گرفته می شود.

⭕️دروس تخصصی گرایش اپتوالکترنیک در مقطع کارشناسی ارشد:

✅الکترونیک 2 و آزمایشگاه، فیزیک قطعات نیمه رسانا، اپتو الکترونیک، پردازش نوری علائم و تصاویر، مدارهای مجتمع نوری، فیزیک و فناوری مادون قرمز، چشمه ها و آشکارسازها

⭕️گرایش لیرز:

✅یکی از مهم ترین دستاوردهای فناروی در قرن بیستم، لیزر است که بیشتر حوزه ها را تحت تاثیر خود قرار می دهد. این حوزه نقش بسیاری در پزشکی، صنعت و سرگرمی دارد. از کاربرد های لیزر در زندگی روزمره می توان به دستگاه های پخش کننده CD و DVD ها، اسکنرهای بارکد خوان اشاره کرد. همچنین از لیزر برای عمل های جراحی مانند عمل جراحی چشم لیزیک استفاده می شود.

⭕️دروس تخصصی گرایش لیزر در مقطع کارشناسی ارشد:

✅آزمایشگاه لیزر 2، الکترونیک 2 و آزمایشگاه، منابع تغذیه لیزر 1 و آزمایشگاه، لیزرهای گازی، اسپکتروسکوپی لیزری، لیزرهای حالت جامد، ایمنی لیزر، لیزرهای قدرت

⭕️وظایف کاری مهندسان اپتیک و لیزر:

✅مهندسان نوری ممکن است در هر یک از زمینه های زیر و یا شاخه های مربوط به اپتیک کار کنند. سه مورد از بزرگترین حوزه هایی است که به خواص موج نور مربوط می شود عبارت اند از: اپتیک کوانتومی، که فوتون ها یا ذرات جداگانه نور را مطالعه می کند. اپتیک هندسی، که شامل ابزارهای نوری مورد استفاده برای تشخیص و اندازه گیری نور است. سایر زیر زمینه های اپتیک شامل اپتیک یکپارچه، اپتیک غیرخطی، اپتیک الکترونی، مغناطیس نوری و نوری فضا است. مهندسان نوری سیستم های نوری دقیق را برای دوربین ها، تلسکوپ ها یا سیستم های لنز طراحی می کنند.
آنها مشخصات لازم را تعیین می کنند و تنظیماتی را برای دستگاه های کالیبره و نوری دقیق انجام می دهند. آنها همچنین مدارها و قطعات را برای دستگاه هایی که از فناوری نوری استفاده می کنند طراحی و توسعه می دهند. برخی از مهندسان نوری برای آزمایش و سنجش عملکرد سیستم های نوری، ابزارهای بازرسی را طراحی و ساختند.

در طراحی این تجهیزات، آنها آزمایش می كنند كه تمام قسمت ها مطابق آنچه انجام می دهند عمل كنند، هرگونه نقص قطعات را تشخیص داده و هرگونه نقص را اصلاح كنند. آنها به همراه مهندسان برق و مکانیک، روی طراحی کلی سیستم ها با استفاده از اجزای نوری کار می کنند.