رشته مهندسی شهرسازی

معرفی رشته مهندسی شهرسازی
کدام دروس دوره دبیرستان در رشته مهندسی شهرسازی بیشتر کاربرد دارند
گرایش های رشته مهندسی شهرسازی برای ادامه تحصیل چه هستند
مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته مهندسی شهرسازی چه هستند
فارغ‌التحصیل رشته مهندسی شهرسازی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود
بازار کار رشته مهندسی شهرسازی به چه صورت است
مهارت های ضروری برای موفقیت در رشته مهندسی شهرسازی چه هستند
توانایی های ورود به رشته مهندسی شهرسازی
مهم‌ترین نرم افزارهای تخصصی و کاربردی مهندسی شهرسازی
وظایف مهندسین شهرسازی

⭕️معرفی رشته شهرسازی
✅دروس رشته مهندسی شهرسازی ترکیبی از رشته‌های متفاوت است. همه این رشته‌ها در شکل‌گیری شهر تاثیر گذارند. به همین علت رشته شهرسازی در عین تخصصی بودن به عنوان یک رشته میان رشته‌ای شناخته می‌شود. این رشته زمینه‌های گوناگونی را در سطوح روستایی، شهری و منطقه‌ای از یک سو و سطوح فنی، انسانی و محیطی از سوی دیگر در بر می‌گیرد. یک شهرساز در کنار نقش خود، سیاست‌گذار و هماهنگ کننده معماران، مهندسین عمران، مهندسین محیط زیست، اقتصاددانان و جامعه‌شناسان در محیط شهری است.
رشته مهندسی شهرسازی در قسمت اصلی، مهارت برنامه‌ریزی و طراحی فضای شهری در مقیاس‌های مختلف را به دانشجو آموزش می‌دهد. این آموزش‌ها به صورت تئوری و عملی انجام می‌شوند. در کنار این مباحث، سه دسته دروس نظریات توضیحی، شناخت کمی و عددی و مهارت‌های بیان تصویری و نقشه برداری هم وجود دارند. این درس‌ها در شناخت شهر و طراحی مناسب آن به مهندس شهرساز، کمک می‌کنند.

به علت درگیری این رشته با بحث طراحی، دانشجویان شهر‌سازی باید تا حدودی با مبانی طراحی آشنا بوده، به این موضوع علاقه داشته باشند. داشتند ذوق و استعداد هنری و خلاقیت و هوش بصری نیز برای موفقیت در این رشته لازم است. در کنار این موارد، دانشجویان باید به مسائل اجتماعی، انسانی، اقتصادی و فنی نیز علاقه‌مند باشند. لازم است که این افراد در حین تحصیل کارهای تحقیقاتی و پژوهشی فراوانی انجام دهند. اشخاصی که دغدغه تاثیر‌گذاری در زندگی شهری و توسعه شهر خود را دارند در این رشته به موفقیت بیشتری دست پیدا می‌کنند.

⭕️کدام دروس دوره دبیرستان در رشته مهندسی شهرسازی بیشتر کاربرد دارند؟
✅به علت اینکه شهرسازی یک رشته میان رشته‌ای است، دروس متفاوتی از دوره دبیرستان می‌توانند برای موفقیت در این رشته در دانشگاه مفید واقع شوند. به علت درگیر بودن با طراحی فضاهای شهری و مباحث هنری، تسلط بر روی دروس مرتبط با سواد بصری، دروس رشته هنر و دروس رشته معماری هنرستان کمک زیادی می‌کند.
همچنین برای مطالعات آماری شهری، دروس مربوط به ریاضیات و آمار و احتمالات می‌توانند به دانشجو کمک کنند تا درک بهتری از نمودارها و مطالعات شهری پیدا کند. ناگفته نماند که در بخش نظریات توضیحی، تسلط به دروس تاریخ و جغرافیا، مطالعات اجتماعی و درس‌های شبیه‌ به آن‌ها زمینه مناسبی برای شروع مباحث رشته شهرسازی ایجاد می‌کنند.

⭕️گرایش‌های رشته مهندسی شهرسازی برای ادامه تحصیل چه هستند؟
✅گرایش طراحی شهری: در این گرایش مقیاس کار کوچکتر شده و بیشتر به رشته معماری نزدیک می‌شود. در گرایش طراحی شهری توجه ویژه‌ای به فضاهای شهری و اصول زیبایی شناسی آن‌ها می‌شود.

✅گرایش برنامه‌ریزی شهری: این گرایش در مقیاسی بزرگتر، شامل آموزش‌های لازم جهت تهیه طرح‌های جامع شهری و مطالعات آنها است.

✅گرایش مدیریت شهری: گرایش مذکور، متخصصان اداره و توسعه فضاهایی را آموزش می‌دهد که برنامه‌ریز شهری آن‌ها را ایجاد کرده است.

⭕️مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته مهندسی شهرسازی چه هستند؟
ریاضیات
ریاضی عمومی ۱
ریاضی عمومی ۲
معادلات دیفرانسیل
زبان تخصصی
درآمدی بر شهرسازی
درک و بیان محیط شهری
بیان معماری
بیان معماری ۱
بیان معماری ۲
آمار در شهرسازی
هندسه احجام و پرسپکتیو
مبانی طراح
GIS
کاربرد نقشه‌برداری در شهرسازی

✅از دروس اصلی رشته مهندسی شهرسازی نیز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
جامعه‌شناسی شهری
جغرافیای شهری
اقتصاد شهری
تاریخ شهر و شهرسازی در جهان
تاریخ شهر و شهرسازی در ایران
مبانی و روش‌های برنامه‌ریزی شهری
مبانی و روش‌های طراحی شهری
شناخت فضای شهری
مدل‌های کمی در شهرسازی
روش تحقیق در شهرسازی
طرح شهرسازی
طرح شهرسازی ۱
طرح شهرسازی ۲
طرح شهرسازی ۳
طرح شهرسازی ۴
طرح شهرسازی ۵

✅از دروس تخصصی رشته مهندسی شهرسازی می‌توان موارد زیر را نام برد:
برنامه‌ریزی حمل و نقل درون شهری
طراحی شبکه‌های حمل و نقل شهری
مسکن
تاسسیات و زیرساخت‌های شهری
منظرسازی
برنامه‌ریزی منطقه‌ای
بافت‌های فرسوده و تاریخی

✅در هر رشته‌ای، تعداد دروس اختیاری وجود دارند که دانشجویان معمولا آن‌ها را در ترم‌های آخر تحصیل فرا می‌گیرند.
مبانی مهندسی معماری و ساختمان
گرافیک رایانه‌ای در شهرسازی
حقوق و قوانین شهری
کاربرد رایانه در شهرسازی
طراحی و کاربرد نظام اطلاعات شهری
مدیریت شهری
سمینار مسایل شهری
تفسیر عکس‌های هوایی و ماهواره‌ای
ارزیابی اثرات توسعه بر محیط زیست
علم و هنر شهرسازی
سوانح طبیعی و سکونت‌گاه‌های انسانی
آمار و احتمالات
مبانی برنامه‌ریزی و مدیریت محیطی
ارزیابی توان محیط زیست
بوم‌شناسی و برنامه‌ریزی و طراحی محیط
مبانی کارآفرینی
تاریخ معماری معاصر

⭕️فارغ التحصیل رشته مهندسی شهرسازی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟
✅دفاتر شهرسازی و فنی شهرداری‌ها
✅دفاتر فنی وزارت کشور
✅وزارت راه و شهرسازی و سازمان‌های مسکن و شهرسازی استان‌ها
✅کارشناسی دادگستری
✅دفاتر فنی جهاد کشاورزی
✅بنیاد مسکن انقلاب اسلامی
✅دفاتر مهندسین مشاور شهرسازی
✅سایر نهادهای مرتبط برای اجرای طرح‌های شهری کشور
✅همچنین شرکت‌های خصوصی و مهندسین مشاور فعال در زمینه تهیه طرح‌ها و برنامه‌های شهری، بیشتر بازار کار فارغ التحصیلان این رشته را تشکیل می‌دهند و در کنار آن‌ مهندس شهرساز با قبولی در آزمون نطام مهندسی می‌تواند پروانه اشتغال به کار و حق امضا دریافت کند.

⭕️بازار کار رشته مهندسی شهرسازی به چه صورت است؟
✅رشته مهندسی شهرسازی از جمله رشته‌هایی است که بازار کار گسترده‌ای دارد که به موارد جزئی‌تر آن در سوال قبل اشاره شد. کارفرمای بیشتر پروژه‌های شهری، شهرداری است. این سازمان هم معمولا پروژه را به شرکت‌های مهندسی مشاور می‌سپارد. متخصص شهرساز با همکاری با این دفاتر، می‌تواند نقش موثری در توسعه شهری داشته باشد.
حقوق و مزایای دانش‌آموختگان این رشته بسته به میزان مهارت و سابقه کاری و محل کار تعیین می‌شود و در ابتدای کار معمولا مطابق حقوق مصوب اداره کار است.

حقوق و مزایای دانش‌آموختگان این رشته بسته به میزان مهارت و سابقه کاری و محل کار تعیین می‌شود و در ابتدای کار معمولا مطابق حقوق مصوب اداره کار است.

⭕️مهارت های ضروری برای موفقیت در رشته مهندسی شهرسازی چه هستند ؟
✅لازمه موفقیت در هر رشته‌ای، کسب دانش کافی در زمینه مباحث مرتبط (نقشه‌برداری، طراحی، محاسبات، برنامه‌ریزی و غیره) و تسلط بر روی نحوه کار با ابزارهای تخصصی آن رشته است. به همین دلیل می‌توان از رشته مهندسی نقشه برداری به عنوان یکی از رشته‌های مرتبط با شهرسازی نام برد.
یادگیری دروس دانشگاهی، مهارت‌های شما را در زمینه مباحث تئوری این رشته تقویت می‌کنند. تمام دانشجویان، به میزان مشابه، فرصت یادگیری این مطالب را دارند. با این وجود، مهارت‌هایی که یک مهندس شهرسازی خوب را از دیگر مهندسان متمایز می‌کند، تجربه، تسلط و توانایی کار با ابزارهایی نظیر نرم‌افزارهای تخصصی است.
🛑نرم‌افزارهای ArcGIS و Google Earth، از نرم‌افزارهای پرکاربرد در حوزه مهندسی شهرسازی هستند. نرم‌افزارهای عمومی مانند Excel نیز کاربرد گسترده‌ای در ثبت و تحلیل داده‌های مربوط به پروژه‌های شهرسازی دارند.

🛑دانش شهرسازی به بررسی کلیه تحولات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فیزیکی یک شهر می پردازد و تلاش می کند که روابط موجود در یک شهر را در قالب یک نظام هماهنگ، مدیریت و سازماندهی کند و متخصص شهرسازی نیز کسی است که با مطالعه و بررسی روابط اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی حاکم در شهر، برنامه ای بسامان و مطبوع برای یک شهر ارائه می دهد. برنامه ای که تصویرگر سیمای شهر در آینده است.
در این رشته حداقل 6 محور اصلی وجود دارد که در برنامه ریزی و طراحی شهر سرنوشت ساز است. این 6 محور عبارتند از: برنامه ریزی شهری که عمدتا بر روی کاربری اراضی متمرکز است. یعنی بررسی می کند که ما چگونه فضا و پهنه شهر را به فعالیت های مختلف اعم از صنعتی، تجاری و مسکونی اختصاص دهیم. ـ برنامه ریزی حمل و نقل ـ برنامه ریزی اقتصادی و اجتماعی. چون در شهر تنها موضوع مورد بررسی فیزیک شهر نیست بلکه مسأله مهم، جامعه شهری و انسان هایی هستند که در این محیط زندگی می کنند.
به عبارت دیگر برای اقشار مختلف که امکانات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دارند یا برای اقوام مختلفی که در مکان های مختلف یک شهر زندگی می کنند، باید برنامه ریزی شود. ـ برنامه ریزی شبکه های زیرساختی مثل آب، برق و تلفن ـ برنامه ریزی محیط زیست که به بررسی خطرات محیط زیست مثل سیل و زلزله می پردازد و برای مقابله با این سوانح برنامه ریزی می کند و تأثیرات سوئی را که انسان بر محیط زیست می گذارد مطالعه می کند. ـ طراحی شهری که به طراحی سه بعدی شهر پرداخته و محور توجه آن مناسبات انسان با محیط فیزیکی خود است. در واقع در طراحی شهری انسان با تمام خصوصیات جسمی، روحی و معنویش مطرح است و هدف آن نیز ارتقای کیفیت شهر می باشد.
دانشجوی این رشته باید با طراحی و مفاهیم هنری مثل روانشناسی رنگ ها آشنا باشد و در عین حال به مفاهیم تکنیکی و اصول فنی کار مثل نقشه برداری، رسم فنی، پرسپکتیو، هندسه فضایی، مدل سازی، ریاضی و مسائل انسانی و اجتماعی مثل مبانی جامعه شناسی علاقه مند باشد. و بداند که در طی تحصیل باید کار های تحقیقاتی و عملی بسیاری انجام دهد. در ضمن رشته شهرسازی نیاز به مطالعه زیاد، کار های فیزیکی گسترده و برداشت های میدانی بسیاری دارد به همین دلیل دانشجو باید وقت زیادی را به آن اختصاص دهد. همچنین باید قدرت تحلیل بالایی داشته و در طراحی زبر دست باشد.

⭕️توانایی های ورود به رشته مهندسی شهرسازی
✅شهرسازی یک رشته ترکیبی و میان رشته ای است که هم شامل کارهای طراحی هم فنی می شود. فردی که قصد دارد در رشته شهرسازی تحصیل کند با دارای مهارت هایی مانند درک و ذوق هنری، تجزیه و تحلیل مناسب، خلاقیت و نوآوری، آشنایی با زبان انگلیسی، طراحی و شناخت روانشناسی رنگ ها، مهارت های ارتباطی مذاکره ای، سازماندهی و مدیریت زمان داشته باشد. علاوه بر مهارت های فوق باید روزانه اطلاعات خودش را در زمینه های مختل شهری، اجتماعی، انسانی، اقتصادی بالا ببرد

⭕️مهم ترین نرم افزارهای تخصصی و کاربردی مهندسی شهرسازی
✅امروزه با پیشرفت جامعه و تکنولوژی مهندسان علاوه بر دروس تئوری باید بر یک سری از نرم افزارهای تخصصی هم تسلط داشته باشد با بتواند جذب بازارکار شود.

✅CityEngine : نرم افزار ایجاد مدل سازی سه بعدی شهری

✅Revit : نرم افزار مدل سازی و طراحی نقشه های ساختمانی

✅Auto Cad : نرم افزار طراحی های دو بعدی و سه بعدی و علوم مهندسی مرتبط با نقشه کشی

✅GeoShow۳D : نرم افزاری قوی برای مدیریت اطلاعات جغرافیایی سه بعدی

⭕️وظایف مهندسین شهرسازی
✅مهندسین شهرسازی هم مانند دیگر مهندسین وظایف خاصی دارند. از جمله وظایف این مهندسین میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نظارت بر اجرای پروژه های ساختمانی و شهرسازی
طراحی و برنامه ریزی برای ایجاد انواع شهرک های مسکونی، تجاری و صنعتی
مکان یابی عناصر و کاربری های گوناگون شهری
انجام پروژه های طراحی، ساخت محوطه ها، تفکیک اراضی و …
برنامه ریزی و طراحی شهرهای جدید
دادن مشاوره به مدیران و مسئولان در امور شهری
طراحی اولیه یا مجدد خیابان ها و معابر با هدف افزایش ایمنی