رشته بینایی سنجی یا اپتومتریست
اپتومتری چیست
اپتومتریست کیست
شغل اپتومتری مناسب چه افرادیست
رشته اپتومتریست چند سال است
مهارت ها ویژگیها و توانایی های کارشناس بینایی سنجی
وظایف اپتومتریست
آینده شغلی و بازار کار اپتومتری
دروس رشته بینایی سنجی
گرایش های رشته بینایی سنجی در مقاطع ارشد و دکتری
فرصت های شغلی برای فارغالتحصیلان رشته بینایی سنجی
معایب رشته بینایی سنجی
جمع بندی
⭕️معرفی رشته بينایی سنجی یا اپتومتريست:
✅اپتومتری (Optometry) یا همان بینایی سنجی یکی از معاینات مربوط به چشم پزشکی است که ساختمان چشم را به صورت کامل مورد بررسی قرار میدهد. این کار به منظور یافتن اختلالات بینایی و درمان مشکلات احتمالی در ساختار چشم بیمار انجام میشود.
بینایی سنجی یعنی مجموعه خدمات مراقبت از بینایی و مراقبت از چشم. فارغ التحصیلان این حوزه بعد از 4 سال تحصیل در زمینه اپتومتری میتوانند به عنوان یک اپتومتریست کارشان را آغاز کنند. البته گاهی اوقات بعد از تحصیل باید دورههای تکمیلی مرتبط را نیز سپری کنند. فراموش نکنید که این افراد مجوز اپتومتری دارند که شامل معاینه چشم، نوشتن نسخه برای عدسیها، عینکها، پیدا کردن ناهنجاریهای بینایی و درمان برخی از بیماریهای چشمی میشود.
⭕️اپتومتری چیست؟
✅در نتیجه اپتومتری مجموعه فعالیتهایی است که مرتبط با آزمایشهای چشم و ساختار آن میشوند. همان طور که گفتیم این کار به منظور کشف اختلالات چشمی صورت میگیرد و در نتیجه آن نسخه، عدسی و راههای درمانی به فرد مراجعه کننده پیشنهاد داده میشود.
⭕️اپتومتریست کیست؟
✅با این تفاسیر اپتومتریست کیست؟ کارشناس بینایی سنجی فردیست که تحصیلات مرتبط با بینایی سنجی و تشخیص نمره چشم را میگذارند. در نتیجه میتواند علاوه بر تعیین نمره چشم به سلامت چشمها و آزمایش آنها نیز بپردازد.
⭕️شغل اپتومتری مناسب چه افرادیست؟
✅در انتخاب شغل مناسب، فاکتورهای بسیار زیادی تاثیرگذار هستند. در واقع شما برای اینکه بتوانید یک حرفه همیشگی و طولانی مدت برای خودتان انتخاب کنید باید علاوه بر علاقه به دنبال پیش نیازهای دیگری هم باشید که اینجا شخصیت هر فرد نقش بسیار مهمی بازی میکند. همه افراد دارای مجموعه ویژگیهایی هستند – همین ویژگیها با نام تیپهای شخصیتی شناخته میشوند. برای اینکه ببینید جز کدام دسته از تیپهای شخصیتی هستید باید به یکسری سوالاتی که در قالب آزمونهای شخصیتی تهیه شدهاند پاسخ دهید. یکی از محبوبترین آزمونهای شناخت تیپهای شخصیتی آزمون MBTI است.
طبق تحقیقات صورت گرفته و دادههای جمع آوری شده از آزمونهای MBTI مشخص شده که تیپهای شخصیتیISFP ESFP، ESFJ و ISTJ برای شغل اپتومتریست مناسب هستند.
پس میتوان به این نتیجه رسید که شغل اپتومتریست برای افرادی مناسب است که دوست دارند به دیگران کمک کنند، به جزئیات دقت میکنند، مسئولیتپذیر هستند و همچنین به نیازهای دیگران اهمیت زیادی میدهند.
⭕️رشته اپتومتریست چند سال است؟
✅در حوزه بینایی دو رشته اپتومتری و چشم پزشکی داریم که هر کدام دورههای تحصیلی مجزا به خودشان را دارند.
در حوزه اپتومتری که یک رشته مجزای دانشگاهی است ابتدا باید 4 سال دوره کارشناسی اپتومتری را تمام کنید. بعد از اتمام دوره کارشناسی میتوانید در برای مقاطع ارشد و دکتری هم اقدام کنید. از زیرشاخهها و گرایشهای محبوب و پرطرفدار مقاطع بالاتر اپتومتری میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
مهندسی پزشکی – وسایل کمک بینایی و تجویز لنزهای نامرئی
ناهنجاریهای دید دو چشمی
تمرینات و فعالیتهای عملی اپتومتریک
توانبخشی
⭕️مهارتها، ویژگیها و تواناییهای کارشناس بینایی سنجی:
✅درست مانند هر حرفه دیگری کارجویان و علاقهمندان به این حوزه باید دارای مجموعهای از توانمندیها و مهارتها باشند. ویژگیهایی که کمک میکنند به عنوان یک متخصص و فرد مطمئن در این حوزه استخدام شوند. از مهارتها، ویژگیها و تواناییهای اپتومتریستها میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
مهارتهای ارتباطی قوی
علاقه به دنیای سلامتی و همچنین مشتاق برای اینکه زندگی با کیفیتتری در اختیار مردم بگذارند
مهارت در آرام کردن بیماران و مراجعینی که اختلالات عصبی دارند
توانایی حفظ تمرکز در حین انجام وظایف و کارهای تکراری
مهارت در سازگاری – تکنیکها و وسایل این حوزه دائما بروز میشوند، شما باید بتوانید با جدیدترین تکنیکها و تجهیزات به سرعت سازگار شوید و به خوبی از نحوه کار آنها سر در بیاورید
مهارت در مدیریت – مدیریت زمان و مدیریت وظایف
داشتن اعتماد به نفس کافی برای کار کردن و مشاوره دادن از نزدیک به بیماران
مهارت در انجام کارهای دستی دقیق و با جزئیات
توانمند در کار تیمی – اغلب اوقات اپتومتریستها عضوی از یک مجموعه چشم پزشکی هستند، در نتیجه باید بتوانند با دیگر افراد و همکارانشان به خوبی در تعامل باشند
توانایی درک و به کارگیری اصول و روشهای علمی
قدرت تصمیمگیری – به عنوان مثال اینکه چه زمانی باید بیمار به یک فرد متخصص مراجعه کند
⭕️وظایف اپتومتریست:
✅از مهمترین وظایف و مسئولیتهای این افراد میتوانیم موارد زیر را نام ببریم:
صحبت و تعامل با بیمار به منظور بررسی تاریخچه بیماریها
انجام آزمایشها و تستهای مختلف برای پیدا کردن ناهنجاری بینایی، آسیب دیدگیها، بیماریها و یا وضعیتی غیرنرمال در ساختار چشم بیمار
پیدا کردن علائم و نشانههای بیماریهای عمومی مانند دیابت
تشخیص و پیدا کردن عینک، عدسی و لنزهای متناسب با شرایط بیمار
صحبت کردن در مورد مسائل مربوط به بینایی بیمار و همچنین ارائه راه حل و توصیههای مناسب جهت درمان و پیشگیری
راهنمایی به بیمار در حین انتخاب فریم عینک و عدسیها
تعامل با دیگر اپتومتریستها و متخصصین چشم پزشکی برای بررسی وضعیت بیمار
⭕️آینده شغلی و بازار کار اپتومتری:
✅به طور کلی فرصتهای شغلی زیادی پیش روی شما قرار دارد. مهم این است که ابتدا حوزه علاقهمندی خودتان را پیدا کنید. اکثر بیمارستانها و کلینیکها به دنبال اپتومتریستهای حرفهای هستند. حتی اگر دوست ندارید عضو مجموعهای باشید میتوانید دفتر خودتان را راه اندازی کنید و یا حتی به فکر یک مرکز بینایی سنجی بزرگتر باشید و در کنار خدمات درمانی به ساخت و فروش عینک هم مشغول به کار شوید. آخرین گزینه یعنی فروش عینک کمک زیادی به بازار میکند، به این خاطر که در حال حاضر افراد غیرمتخصص زیادی در حوزه فروش عینک و عدسی فعالیت میکنند.
⭕️دروس رشته بینایی سنجی:
✅مدت زمان تحصیل در رشته بینایی سنجی ۴ سال است و در مقطع کارشناسی ارائه میشود. دانشجویان در طول این دوره باید مجموعاً ۱۴۶ واحد درسی را بگذرانند که این واحدها شامل ۲۳ واحد دروس عمومی، ۴۲ واحد دروس پایه و اصلی، ۷۳ واحد دروس تخصصی و ۸ واحد پایاننامه و کارآموزی است.
✅دروس عمومی
اندیشه اسلامی ۱ و ۲
زبان خارجی ۱ و ۲
ادبیات فارسی فارسی ۲
اخلاق و تربیت اسلامی ۱ و ۲
تربیت بدنی ۱ و ۲
تاریخ اسلام انقلاب اسلامی و ریشه های آن
متون اسلامی زیست شناسی
✅دروس پایه
فیزیک نور
شیمی عمومی
فیزیولوژی عمومی
تشریح عمومی و اعصاب
آمار حیاتی کمکهای اولیه
اورژانسهای چشم آسیبشناسی عمومی
میکروبشناسی ابزرواسیون
تاریخچه اپتومتری و علوم بینایی زبان تخصصی
اپتومتری بینایی محیطی
داروشناسی علائم چشمی در بعضی از بیماری های داخلی
ژنتیک و چشم تشریح و بافت شناسی چشم
فیزیولوژی چشم اپتیک هندسی و فیزیکی
لابراتوار اپتیک فیزیولوژی اپتیک
مقدمات اپتومتری
✅دروس تخصصی
اپتیک هندسی و فیزیکی ۱و۲
لابراتوار اپتیک ۱ و ۲
فیزیولوژی اپتیک ۱ و ۲
مقدمات اپتومتری
ابزرواسیون تاریخچه اپتومتری و علوم بینایی
زبان تخصصی اپتومتری ۱ و ۲ و ۳
بینایی محیطی عدسی های تماسی ۱ و۲
اپتومتری کودکان ۱ و ۲
آسیب شناسی چشم ۱ و ۲
اپتومتری کودکان ۱ و ۲
اپتومتری افراد مسن و نیمه بینایان
اپتومتری مشاغل و بهداشت چشم اپتومتری پیشرفته
آنالیز مشاهدات کلینیکی مکانیسم دید دو چشمی
درمان آنومالی های دو چشمی ۱ و ۲
⭕️گرایش های رشته بینایی سنجی در مقاطع ارشد و دکتری:
✅رشته بینایی سنجی در مقطع کارشناسی ارشد بهصورت عمومی ارائه میشود و خلاف بسیاری از رشتههای دیگر، دارای گرایش خاصی نیست. این دوره معمولاً طی دو سال برگزار میشود و شامل دروس تخصصی، کارورزی و نگارش پایاننامه است. در حال حاضر، دانشگاههای علوم پزشکی شهید بهشتی، ایران و مشهد اقدام به پذیرش دانشجو در این مقطع میکنند.
اما در مقطع دکتری، این رشته تنوع بیشتری دارد و دانشجویان میتوانند در گرایشهای تخصصیتری به ادامه تحصیل بپردازند.
بیناییسنجی سالمندی: تمرکز بر مشکلات بینایی مرتبط با افزایش سن.
بیناییسنجی رفتاری: بررسی ارتباط بین بینایی و فرآیندهای رفتاری و شناختی.
نورو اپتومتری: تمرکز بر رابطه بین سیستم بینایی و اعصاب.
بیناییسنجی و توانبخشی دید کم: آموزش روشهای کمک به بیماران با دید بسیار ضعیف.
بیناییسنجی کودکان: تمرکز بر تشخیص و درمان مشکلات بینایی در دوران رشد و کودکی.
⭕️فرصتهای شغلی برای فارغالتحصیلان رشته بینایی سنجی:
✅فارغالتحصیلان میتوانند با اخذ مجوزهای لازم، مطب شخصی خود را تأسیس کرده و خدمات بیناییسنجی ارائه دهند و در مکان های زیر مشغول به کار شوند:
استخدام در مراکز درمانی: بیمارستانها، کلینیکهای تخصصی چشمپزشکی، مراکز بهداشت و سازمانهای نظامی و دولتی از جمله مکانهایی هستند که به خدمات اپتومتریستها نیاز دارند.
فعالیت در فروشگاههای عینک و لنز: فارغالتحصیلان میتوانند در فروشگاههای عینک و لنزهای طبی مشغول به کار شده و خدمات مشاورهای و تجویزی به مشتریان ارائه دهند.
تدریس و پژوهش: افرادی که ادامه تحصیل میدهند، میتوانند در حوزههای آموزشی و پژوهشی مشغول به کار شوند و در دانشگاهها یا مؤسسات آموزشی به تدریس و تحقیق در این حوزه بپردازند.
⭕️معایب رشته بینایی سنجی:
✅بینایی سنجی مانند هر رشته دیگری دارای مزایا و معایب خاص خود است که باید قبل از انتخاب این مسیر شغلی، آنها را مورد توجه قرار داد. در ادامه به برخی از معایب این رشته اشاره میکنم:
✅کمبود آگاهی عمومی: بسیاری از مردم نسبت به نقش و وظایف اپتومتریستها آگاهی کافی ندارند و برای مشکلات بینایی به چشمپزشک مراجعه میکنند. این مسئله باعث میشود که اپتومتریستها کمتر مورد توجه قرار گیرند.
✅نیاز به دقت و تمرکز بالا: فعالیت در رشته بینایی سنجی به دقت فراوانی نیاز دارد. تشخیص مشکلات بینایی و تجویز درمان مناسب نیازمند تمرکز و دقت بسیار است که میتواند گاهی طاقتفرسا باشد.
✅هزینههای تجهیزاتی بالا: برای راهاندازی مطب یا کار حرفهای در این حوزه، نیاز به تجهیزات تخصصی و گرانقیمت است که این هزینهها ممکن است برای برخی از افراد سنگین باشد.
✅رقابت در بازار کار: با افزایش تعداد فارغالتحصیلان این رشته، رقابت برای یافتن شغل مناسب افزایش یافته است، که ممکن است پیدا کردن فرصت شغلی دلخواه را سختتر کند.
✅نیاز به بهروز بودن مداوم: با پیشرفت فناوری و روشهای نوین درمانی، اپتومتریستها باید به طور مرتب مهارتها و دانش خود را بهروز کنند، که این امر نیازمند تلاش و زمان اضافی است.
⭕️جمع بندی:
✅رشته بینایی سنجی به ارزیابی، تشخیص و اصلاح اختلالات بینایی میپردازد. متخصصان آن، با استفاده از ابزارها و تکنولوژیهای دقیق، سلامت چشم و قدرت بینایی افراد را بررسی کرده و در صورت نیاز، عینک یا لنز مناسب تجویز میکنند. علاوه بر این، آنها نقش مهمی در پیشگیری از بیماریهای چشمی و شناسایی زودهنگام مشکلاتی مانند آبمروارید، گلوکوم و تنبلی چشم دارند. بیناییسنجی تلفیقی از دانش تخصصی، مهارت عملی و ارتباط انسانی است که نیاز به دقت، مسئولیتپذیری و علاقه به حوزه سلامت دارد.
