این یکی از اولین سؤالاتی است که بسیاری از دانشجویان بین‌المللی هنگام بررسی گزینه‌های تحصیل در اتریش با آن مواجه می‌شوند.
پاسخ کوتاه این است: خیر؛ برای تحصیل در اتریش الزاماً نیازی به زبان آلمانی ندارید. در بسیاری از رشته‌ها و دانشگاه‌ها، به‌خصوص در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری، برنامه‌های تحصیلی به زبان انگلیسی ارائه می‌شوند.
البته این موضوع به مقطع تحصیلی، دانشگاه و رشته انتخابی شما بستگی دارد.
در واقع، «تحصیل بدون آلمانی» با «زندگی و کار بدون آلمانی» دو موضوع متفاوت هستند. ممکن است بتوانید تمام دوره دانشگاهی خود را به زبان انگلیسی بگذرانید، اما برای زندگی روزمره و پیدا کردن فرصت‌های شغلی بیشتر، زبان آلمانی همچنان یک مزیت مهم باشد.
آیا امکان تحصیل به زبان انگلیسی در اتریش وجود دارد؟
بله.
سیستم آموزش عالی اتریش شامل دانشگاه‌ها، دانشگاه‌های علمی‌کاربردی (Fachhochschule)، دانشگاه‌های خصوصی و سایر مؤسسات آموزش عالی است و تعداد قابل‌توجهی از برنامه‌های بین‌المللی به زبان انگلیسی ارائه می‌شوند.
طبق اطلاعات رسمی OeAD، متقاضیان می‌توانند برنامه‌های تحصیلی اتریش را بر اساس زبان تدریس جست‌وجو کنند و برنامه‌های انگلیسی‌زبان را در پایگاه رسمی برنامه‌های تحصیلی پیدا کنند.
بنابراین اگر هدف شما تحصیل به زبان انگلیسی است، لازم نیست حتماً برنامه‌ای را انتخاب کنید که تمام دروس آن به زبان آلمانی ارائه می‌شود.
با این حال، باید توجه داشت که بخش قابل‌توجهی از برنامه‌های دانشگاهی اتریش همچنان به زبان آلمانی ارائه می‌شوند و تعداد برنامه‌های انگلیسی‌زبان، به‌خصوص در مقطع کارشناسی، محدودتر است.
در کدام مقطع، تحصیل انگلیسی در اتریش راحت‌تر است؟
کارشناسی
برای مقطع کارشناسی، انتخاب‌های انگلیسی معمولاً محدودتر از مقطع ارشد است.
بسیاری از برنامه‌های کارشناسی دانشگاه‌های دولتی اتریش به زبان آلمانی برگزار می‌شوند. بنابراین اگر قصد تحصیل در مقطع Bachelor دارید، پیدا کردن یک رشته کاملاً انگلیسی‌زبان نیازمند جست‌وجوی دقیق‌تر است.
در این مقطع، داشتن دانش زبان آلمانی می‌تواند تعداد گزینه‌های شما را به شکل قابل‌توجهی افزایش دهد.
کارشناسی ارشد
در مقطع Master شرایط متفاوت است.
برنامه‌های بین‌المللی و انگلیسی‌زبان در حوزه‌هایی مانند:
مهندسی
علوم کامپیوتر
هوش مصنوعی
Data Science
مدیریت و اقتصاد
فناوری
انرژی و محیط‌زیست
علوم طبیعی
مطالعات بین‌الملل
بیشتر دیده می‌شوند.
بنابراین برای دانشجویی که مدرک کارشناسی دارد و می‌خواهد بدون یادگیری آلمانی وارد دانشگاه شود، اتریش می‌تواند گزینه قابل بررسی باشد؛ به شرط آنکه برنامه مناسب انگلیسی‌زبان پیدا شود.
دکتری
در مقطع PhD نیز امکان تحصیل و پژوهش به زبان انگلیسی وجود دارد و زبان موردنیاز تا حد زیادی به دانشگاه، گروه تحقیقاتی و استاد راهنما بستگی دارد.
بنابراین برای مقطع دکتری نیز نمی‌توان گفت که حتماً باید زبان آلمانی بدانید؛ بلکه باید الزامات زبان همان دانشگاه و موقعیت پژوهشی را بررسی کنید.
برای تحصیل انگلیسی در اتریش چه سطح زبانی لازم است؟
این قسمت بسیار مهم است:
داشتن مدرک زبان انگلیسی به‌تنهایی به معنای واجد شرایط بودن برای همه دانشگاه‌های اتریش نیست.
سطح زبان موردنیاز را خود دانشگاه و برنامه تحصیلی تعیین می‌کند. در برخی برنامه‌ها ممکن است سطح B2 کافی باشد و در برخی دیگر سطح بالاتری مانند C1 درخواست شود.
بنابراین قبل از اقدام باید این موارد را در صفحه رسمی همان رشته بررسی کرد:
زبان تدریس برنامه
حداقل نمره زبان
مدارک زبان قابل قبول
تاریخ اعتبار مدرک
شرایط اختصاصی دانشگاه
ددلاین ارسال درخواست
آیا بدون آلمانی می‌توان در اتریش زندگی کرد؟
از نظر عملی، تا حد زیادی بله؛ اما یادگیری آلمانی همچنان بسیار توصیه می‌شود.
اگر دانشگاه و رشته شما کاملاً انگلیسی باشد، برای شرکت در کلاس‌ها و انجام امور علمی الزاماً به آلمانی نیاز ندارید.
اما زندگی روزمره داستان متفاوتی دارد.
ممکن است در موقعیت‌هایی مانند:
اجاره خانه
مراجعه به اداره‌ها
مراجعه پزشکی
خرید و انجام امور روزمره
ارتباط با صاحبخانه
پیدا کردن شغل دانشجویی
کارآموزی
ارتباط با شرکت‌های محلی
با زبان آلمانی بیشتر احساس راحتی کنید.
به همین دلیل، حتی اگر با مدرک IELTS یا TOEFL وارد یک برنامه انگلیسی‌زبان شوید، یادگیری آلمانی در کنار تحصیل می‌تواند یک سرمایه‌گذاری مهم برای زندگی و آینده شغلی شما در اتریش باشد.
آیا برای پذیرش دانشگاه اتریش حتماً باید مدرک آلمانی داشته باشیم؟
خیر.
اگر برنامه‌ای که انتخاب کرده‌اید کاملاً به زبان انگلیسی ارائه شود و شرایط پذیرش آن برنامه را داشته باشید، معمولاً ملاک زبان برای پذیرش همان زبان انگلیسی خواهد بود.
اما اگر برنامه به زبان آلمانی باشد، طبیعتاً باید شرایط زبان آلمانی آن برنامه را برآورده کنید.
در برخی پرونده‌ها نیز ممکن است دانشگاه برای دانشجوی بین‌المللی دوره‌های آمادگی یا آزمون‌های تکمیلی در نظر بگیرد.
پس نمی‌توان یک نسخه واحد برای همه متقاضیان ارائه کرد.
زبان تحصیل با زبان بازار کار متفاوت است
فرض کنید یک برنامه Master دو ساله کاملاً به زبان انگلیسی پیدا کرده‌اید و با IELTS وارد اتریش شده‌اید.
از نظر تحصیلی، ممکن است هیچ مشکلی نداشته باشید.
اما بعد از فارغ‌التحصیلی، وقتی وارد بازار کار می‌شوید، شرایط می‌تواند متفاوت باشد.
برخی شرکت‌های بین‌المللی محیط کاری انگلیسی دارند و در بعضی موقعیت‌ها زبان انگلیسی کاملاً کافی است. اما برای بسیاری از مشاغل، مخصوصاً موقعیت‌هایی که ارتباط مستقیم با مشتریان، سازمان‌ها یا شرکت‌های محلی دارند، دانستن آلمانی یک مزیت جدی محسوب می‌شود.
بنابراین بهتر است تصمیم خود را این‌گونه ببینید:
English = ورود به بسیاری از برنامه‌های بین‌المللی دانشگاهی
German = افزایش گزینه‌های زندگی، ارتباط و اشتغال در اتریش
این دو رقیب یکدیگر نیستند؛ بلکه می‌توانند مکمل هم باشند.
کار حین تحصیل برای دانشجویان خارجی در اتریش
یکی از مزایای مهم تحصیل در اتریش، امکان کار همزمان با تحصیل برای دانشجویان بین‌المللی است.
دانشجویان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا و منطقه اقتصادی اروپا که دارای Residence Permit – Student (اقامت دانشجویی اتریش) هستند، می‌توانند برای کار حین تحصیل مجوز کار دریافت کنند.
طبق اطلاعات رسمی OeAD، دارندگان اقامت دانشجویی می‌توانند برای اشتغال تا ۲۰ ساعت در هفته مجوز کار دریافت کنند. این مجوز برای کار تا ۲۰ ساعت در هفته بدون انجام بررسی بازار کار صادر می‌شود.
بنابراین، دانشجویان خارجی دارای اقامت دانشجویی، صرف‌نظر از اینکه رشته آنها به زبان انگلیسی باشد یا آلمانی، می‌توانند از مسیر قانونی کار دانشجویی استفاده کنند.
آیا اقامت دانشجویی به‌تنهایی اجازه کار است؟
یک نکته مهم را باید در نظر داشت:
اقامت دانشجویی، مبنای استفاده از امکان کار دانشجویی است، اما خودِ کارت اقامت به‌تنهایی مجوز شروع به کار نیست.
برای شغلی که مشمول قانون اشتغال اتباع خارجی است، باید Beschäftigungsbewilligung (مجوز کار) دریافت شود.
در این فرایند، کارفرما درخواست مجوز را به اداره خدمات بازار کار اتریش (AMS) ارائه می‌کند و این کار باید قبل از شروع اشتغال انجام شود.
در واقع روند کار به زبان ساده چنین است:
اقامت دانشجویی معتبر → پیدا کردن شغل → درخواست مجوز کار توسط کارفرما از AMS → دریافت مجوز → شروع قانونی کار
آیا همه دانشجویان دارای اقامت دانشجویی می‌توانند تا ۲۰ ساعت کار کنند؟
برای دانشجویان کشورهای ثالث که دارای Residence Permit – Student هستند، مقررات امکان دریافت مجوز کار تا ۲۰ ساعت در هفته را فراهم می‌کند.
OeAD صراحتاً اعلام کرده است که دارندگان اقامت دانشجویی می‌توانند برای کار تا ۲۰ ساعت در هفته مجوز کار دریافت کنند و این مجوز در این محدوده بدون بررسی بازار کار صادر می‌شود.
بنابراین می‌توان به شکل ساده گفت:
دانشجوی خارجی دارای اقامت دانشجویی معتبر اتریش، امکان قانونی کار تا ۲۰ ساعت در هفته را دارد؛ اما برای شروع کار باید مجوز کار مربوطه از AMS دریافت شود.
این موضوع به زبان تحصیل دانشجو ارتباطی ندارد. یعنی اگر دانشجو در یک برنامه انگلیسی‌زبان تحصیل کند، همچنان می‌تواند از همین مقررات کار دانشجویی استفاده کند.
آیا دانشجویان کارشناسی، ارشد و دکتری هم می‌توانند کار کنند؟
بله.
راهنمای رسمی OeAD اعلام می‌کند که مجوز کار برای دانشجویان برنامه‌های Bachelor، Master و PhD در چارچوب مقررات مربوط به کار دانشجویی قابل دریافت است.
بنابراین امکان کار دانشجویی محدود به یک مقطع خاص نیست.
آیا برای کار دانشجویی حتماً باید آلمانی بلد باشیم؟
خیر.
زبان آلمانی شرط عمومی دریافت مجوز کار دانشجویی نیست.
اگر شغلی پیدا کنید که محیط کاری آن انگلیسی باشد، می‌توانید بر اساس شرایط همان شغل برای مجوز کار اقدام کنید.
با این حال، دانستن زبان آلمانی می‌تواند تعداد فرصت‌های شغلی قابل دسترس را افزایش دهد؛ زیرا بسیاری از مشاغل دانشجویی در اتریش نیازمند ارتباط با مشتریان یا همکاران آلمانی‌زبان هستند.
بنابراین:
برای تحصیل انگلیسی، الزاماً آلمانی لازم نیست.
برای کار دانشجویی نیز الزام عمومی به زبان آلمانی وجود ندارد.
اما دانستن آلمانی می‌تواند فرصت‌های شغلی بیشتری برای شما ایجاد کند.
آیا می‌توان بیشتر از ۲۰ ساعت در هفته کار کرد؟
قاعده عمومی برای مجوز کار دانشجویی در این چارچوب، تا ۲۰ ساعت در هفته است.
اگر ساعات کار بیشتر از ۲۰ ساعت باشد، شرایط متفاوت می‌شود و ممکن است نیاز به بررسی بازار کار یا رعایت الزامات دیگری وجود داشته باشد. AMS نیز تصریح می‌کند که برای اشتغال بیش از ۲۰ ساعت، بررسی بازار کار مطرح می‌شود.
بنابراین اگر هدف شما کار معمول دانشجویی است، بهتر است برنامه کاری خود را در محدوده ۲۰ ساعت در هفته تنظیم کنید.
در برخی دوره‌های تعطیلات، امکان کار بیشتر نیز می‌تواند وجود داشته باشد، اما شرایط آن باید قبل از شروع کار بررسی شود. OeAD نیز به امکان کار بیشتر در ماه‌های تابستان و زمستان اشاره کرده است.
آیا تحصیل انگلیسی به معنای مهاجرت آسان‌تر است؟
خیر.
زبان انگلیسی فقط یکی از شرایط تحصیل است و پذیرش دانشگاه با دریافت اجازه اقامت دو موضوع جداگانه هستند.
برای دریافت Residence Permit – Student، دانشجویان کشورهای خارج از اتحادیه اروپا علاوه بر نامه پذیرش باید شرایط دیگری را نیز برآورده کنند.
برای مثال، طبق اطلاعات رسمی OeAD، در سال ۲۰۲۶ دانشجویان باید توانایی مالی کافی برای پوشش هزینه‌های زندگی را اثبات کنند.
همچنین مدارکی مانند بیمه درمانی، مدرک محل اقامت و نامه پذیرش دانشگاه در فرایند اقامت اهمیت دارند.
بنابراین نباید تصور کرد:
«چون رشته انگلیسی است، پس گرفتن پذیرش و اقامت اتریش قطعی است.»
پذیرش دانشگاه، شرایط مالی، مدارک تحصیلی و الزامات اقامت باید جداگانه بررسی شوند.
برای چه کسانی تحصیل انگلیسی در اتریش گزینه خوبی است؟
تحصیل انگلیسی در اتریش می‌تواند انتخاب مناسبی برای افرادی باشد که:
مدرک کارشناسی یا دیپلم مناسب برای رشته موردنظر دارند؛
سطح زبان انگلیسی قابل قبول دارند؛
نمی‌خواهند پیش از شروع دانشگاه چند سال برای یادگیری آلمانی زمان بگذارند؛
به دنبال رشته‌های بین‌المللی در مقطع ارشد یا دکتری هستند؛
قصد دارند در کنار تحصیل، به‌تدریج زبان آلمانی را یاد بگیرند؛
می‌خواهند در کنار تحصیل به‌صورت قانونی کار کنند؛
و از نظر مالی و شرایط اقامت، امکان تأمین هزینه‌های تحصیل و زندگی را دارند.
چگونه رشته‌های انگلیسی‌زبان اتریش را پیدا کنیم؟
یکی از بهترین روش‌ها این است که به جای جست‌وجوی کلی عبارت «دانشگاه انگلیسی اتریش»، ابتدا رشته موردنظر خود را مشخص کنید و سپس برنامه‌های دانشگاهی را بر اساس زبان تدریس فیلتر کنید.
پایگاه رسمی معرفی برنامه‌های تحصیلی اتریش امکان جست‌وجو بر اساس رشته، مقطع و زبان تحصیل را فراهم می‌کند.
این روش اهمیت زیادی دارد، چون ممکن است دو دانشگاه در یک حوزه تحصیلی مشابه، شرایط زبان کاملاً متفاوتی داشته باشند.
جمع‌بندی؛ پس بالاخره بدون آلمانی می‌شود در اتریش تحصیل کرد؟
بله.
اگر برنامه‌ای را انتخاب کنید که زبان تدریس آن انگلیسی باشد و تمام شرایط پذیرش آن را داشته باشید، می‌توانید بدون داشتن مدرک زبان آلمانی برای تحصیل در اتریش اقدام کنید.
برای بسیاری از برنامه‌های بین‌المللی، مخصوصاً در مقاطع ارشد و دکتری، امکان تحصیل به زبان انگلیسی وجود دارد. در مقابل، بخش قابل‌توجهی از سیستم آموزش عالی اتریش همچنان آلمانی‌زبان است؛ بنابراین دانستن آلمانی دامنه انتخاب‌های شما را بیشتر می‌کند.
از طرف دیگر، حتی اگر دانشگاه را کاملاً انگلیسی انتخاب کنید، یادگیری آلمانی می‌تواند برای زندگی روزمره و ورود موفق‌تر به بازار کار اتریش بسیار ارزشمند باشد.
آیا تحصیل در اتریش بدون زبان آلمانی امکان دارد؟
بله. در صورت انتخاب یک برنامه انگلیسی‌زبان، می‌توان بدون مدرک زبان آلمانی برای تحصیل اقدام کرد.
آیا برای تحصیل انگلیسی در اتریش IELTS لازم است؟
الزام مدرک و حداقل نمره زبان به دانشگاه و برنامه تحصیلی بستگی دارد و باید در شرایط رسمی همان برنامه بررسی شود.
آیا رشته‌های انگلیسی‌زبان در مقطع کارشناسی اتریش وجود دارند؟
بله، اما تعداد و تنوع برنامه‌های انگلیسی در کارشناسی معمولاً محدودتر است؛ بنابراین جست‌وجوی دقیق برنامه‌ها اهمیت دارد.
آیا برای زندگی در اتریش آلمانی لازم است؟
برای تحصیل در یک برنامه انگلیسی‌زبان لزوماً نه؛ اما آلمانی می‌تواند برای امور روزمره، ارتباطات و فرصت‌های شغلی بسیار مفید باشد.
آیا دانشجوی خارجی می‌تواند در اتریش کار کند؟
بله. دانشجویان کشورهای خارج از EU/EEA که Residence Permit – Student دارند، می‌توانند برای مجوز کار دانشجویی اقدام کنند و در چارچوب مقررات مربوطه تا ۲۰ ساعت در هفته کار کنند. برای شروع کار، کارفرما باید مجوز کار را از AMS دریافت کند.
آیا برای کار دانشجویی حتماً باید آلمانی بلد باشیم؟
خیر. زبان آلمانی شرط عمومی دریافت مجوز کار دانشجویی نیست؛ اما دانستن آن می‌تواند فرصت‌های شغلی بیشتری در اختیار دانشجو قرار دهد.
آیا دانشجوی کارشناسی هم می‌تواند کار کند؟
بله. مقررات کار دانشجویی شامل دانشجویان مقاطع Bachelor، Master و PhD نیز می‌شود.
آیا برای کار دانشجویی باید خودمان از AMS مجوز بگیریم؟
خیر. در حالت معمول، کارفرما باید پیش از شروع کار برای دریافت Beschäftigungsbewilligung از AMS اقدام کند.
آیا کار دانشجویی ۲۰ ساعت در هفته حق قطعی هر دانشجو است؟
به بیان دقیق حقوقی، دانشجوی دارای Residence Permit – Student امکان دریافت مجوز کار تا ۲۰ ساعت در هفته را دارد؛ اما شروع کار منوط به دریافت مجوز لازم است. بنابراین «حق کار تا ۲۰ ساعت» را نباید با «اجازه شروع کار بدون هیچ مجوزی» اشتباه گرفت.
